psychology UÇEP2020 Davranışsal Sosyal Beşeri Bilimler (Asgari) Öğrenme Düzeyleri
1.
Ayrımcılık, yanlılık, damgalama
-
1.
Göçmenler1
-
2.
İncinebilir gruplar (yaşlı, engelli, hükümlü ve tutuklu vb.)1
-
3.
Toplumsal cinsiyet1
-
4.
Hastalığı nedeniyle damgalanan bireyler1
2.
Bağımlılık
-
1.
Alkol1
-
2.
Tütün1
-
3.
Madde1
-
4.
Davranışsal bağımlılık (kumar, alışveriş, teknolojik, internet bağımlılığı)1
-
5.
Bağımlılığa bağlı ailesel ve toplumsal yük1
3.
Bilimsel araştırma yöntemleri ve etiği
-
1.
Bilimsel paradigma ve paradigma dönüşümü1
-
2.
Kanıta dayalı tıp uygulamaları1
-
3.
Araştırmacıların toplumsal hesap verebilirliği1
-
4.
Nicel ve nitel araştırma yöntemleri1
-
5.
Araştırma etiği, ihlalleri ve yasal boyutu1
4.
Çalışma ve sağlık etkileşimi
-
1.
Meslek hastalıkları1
-
2.
İş ile ilgili hastalıklar1
-
3.
Hastalığın işe etkisi ve hastalık sonrası işe dönüş (rehabilitasyon)1
-
4.
İş stresi ve psikososyal riskler, mobbing, tükenmişlik sendromu1
-
5.
Duyarlı gruplar (çocuk/göçmen/yaşlı/genç işçiler)1
-
6.
İş kazaları1
-
7.
İş güvenliği1
5.
Çevre ve sağlık etkileşimi
-
1.
Sağlıklı beslenme ve gıda politikaları1
-
2.
Mekan ve sağlık1
-
3.
Kentleşme1
-
4.
Çevresel hastalıklar1
-
5.
Zararlı çevresel etkenlere maruz kalım (hava kirliliği, su kirliliği, kimyasallar, biyosidal ürünler, endokrin bozucu, atıklar vb.)1
-
6.
Ekolojik tahribat ve sağlık etkileri1
-
7.
Nükleer kazalarla ilgili ortaya çıkan sağlık problemleri1
-
8.
Çevre ve ekoloji etiği1
-
9.
Nüfus değişiklikleri ve politikaları1
-
10.
Sosyal çevre ve sosyal iyilik hali1
-
11.
Toplumda bulaşıcı hastalıklar ile mücadele1
6.
Çocuk ihmali ve istismarı
-
1.
İhmal (duygusal, fiziksel, tıbbi, eğitimsel vb.)1
-
2.
İstismar (fiziksel, duygusal, cinsel)1
-
3.
Çocuk işçiliği1
-
4.
Sokakta yaşayan çocuk1
-
5.
Ergen gebelikler1
-
6.
Çocuk yaşta evlilik1
7.
Göç
-
1.
Savaş/terör ve göç, mültecilik1
-
2.
İç göç1
-
3.
Ekonomik nedenlerle göç1
-
4.
İklim göçü1
-
5.
Sağlık çalışanlarının göçü1
8.
Hekim hasta etkileşiminde güçlükler
-
1.
Koruyucu ve tedavi edici uygulamalara uyumsuzluk/ red (örn. aşı kararsızlığı)1
-
2.
Aşırı talepkar hasta1
-
3.
Manipülatif hasta1
-
4.
Dirençli hasta1
-
5.
Temaruz (çıkar elde etmek için hasta rolü yaparak sağlık hizmeti kullanımı)1
-
6.
Yastaki hasta1
-
7.
Somatizasyon/psiko-sosyal etkenlerle tetiklenen bedensel belirtiler1
-
8.
Sık başvuran hasta1
-
9.
Kültürlerarası iletişime ilişkin zorluklar1
9.
Hekimin iyilik hali
-
1.
Yıldırma1
-
2.
Aşırı iş yükü ve tükenmişlik1
-
3.
Mesleğe yabancılaşma1
-
4.
Aidiyet duygusu1
-
5.
Dayanıklılık1
-
6.
Fiziksel ve ruhsal sağlık1
-
7.
İş doyumu1
-
8.
Ekonomik iyilik hali1
-
9.
Yönetsel süreçler, iş sağlığı ve güvenliği1
-
10.
Özlük haklarının kaybı1
10.
Hukuki ve etik durumlar
-
1.
Mesleki görev ve yükümlülükler1
-
2.
Tıbbi uygulamalarda hukuki ve etik ayrışmalar ve ikilemler1
-
3.
Tıp ve sağlıkla ilgili ulusal ve uluslararası belgeler, yasal mevzuat ve etik kodlar1
-
4.
Hekim hasta ilişkisinin hukuki niteliği ve etik boyutu1
-
5.
Aydınlatılmış onam ve özellikli durumlar1
-
6.
Sağlık hizmet sunum sürecinin koordinasyonu (koruyucu, tedavi ve rehabilite edici hizmetlerde işbirliği ve ekip hizmeti gerektiren durumlar) ve etik1
-
7.
Tıbbi kayıt, reçete ve rapor yazımında etik durumlar1
-
8.
Yaşamın başlangıcı ve sonu ile ilgili etik durumlar1
-
9.
Zorla tedavide yasal ve etik durumlar1
11.
İnsan hakları ve sağlık
-
1.
Sağlık hakkı ihlalleri1
-
2.
Hasta hakları ve sorumlulukları1
-
3.
Hekim hakları ve sorumlulukları1
-
4.
Toplumsal yaşamda hak ihlallerinin yarattığı psiko-sosyal yük1
12.
İşsizlik ve yoksulluk
-
1.
Toplumsal/küresel eşitsizlik ve sağlık göstergeleri1
-
2.
Çocuk işçiliği1
-
3.
Bireyin psiko-sosyal iyilik hali1
-
4.
Toplum ve aile sağlığı1
13.
Kazalar
-
1.
Ev kazaları1
-
2.
Trafik kazaları1
-
3.
İş kazaları1
-
4.
Nükleer ve endüstriyel kazalar1
14.
Kronik/Bulaşıcı olmayan hastalıklar
-
1.
Risk faktörlerinin izlenmesi ve önlenmesi1
-
2.
Yönetimi1
-
3.
Multimorbidite1
-
4.
Bakım alanın ve verenin yükü1
-
5.
Kronik hastalıklarla ilgili göstergeler ve toplumdaki dağılımlarından kaynaklanan eşitsizlikler1
-
6.
Kronik ağrı, demans, uyku sorunları ve depresyon gibi semptom ve durumların psiko-sosyal yönleri1
15.
Küresel iklim krizi
-
1.
Salgın hastalıklar1
-
2.
İklim göçü ve göçmenler1
-
3.
Su ve gıda güvencesi1
-
4.
Afetler ve aşırı hava olayları (sel, aşırı yağışlar, sıcak hava dalgaları, kuraklık vb.)1
-
5.
İncinebilir gruplar1
-
6.
İklim ve enerji politikaları1
16.
Küreselleşme ve sağlık
-
1.
Biyopolitika ve küreselleşme1
-
2.
Tüketim toplumu ve sağlık1
-
3.
Ekonominin küreselleşmesi ve sağlık1
-
4.
Sağlık çalışanlarının göçü ve emeğin serbest dolaşımı1
17.
Olağandışı durumlar/afetler
-
1.
İnsan eliyle oluşan afetler1
-
2.
Doğal afetler1
-
3.
Olağandışı durumlar (sivil eylemler, terörizm, çatışma, savaşlar, kitlesel yaralanmalar vb.)1
-
4.
Organizasyonel ve etik sorunlar1
18.
Ölüm, ölmekte olan birey ve yas
-
1.
Yas, uzamış yas1
-
2.
Yaşamın sonuyla ilgili etik/yasal durumlar1
-
3.
Kötü haber verme1
19.
Öncelikli/dezavantajlı gruplar
-
1.
Özel gereksinimi olan çocuklar (kronik sağlık sorunları, nöro-gelişimsel bozukluklar)/engelliler1
-
2.
Çocuklar (refakatsiz, koruma altındaki ve sokakta yaşayan çocuklar)1
-
3.
Yaşlılar1
-
4.
Göçmenler/mülteciler, sığınmacılar1
-
5.
Gebeler1
-
6.
Tutuklu ve hükümlüler1
20.
Psikolojik ve sosyal iyilik hali
-
1.
Hayatın farklı evrelerinde sağlık1
-
2.
Aile sağlığı, aile desteği1
-
3.
Sosyal/beşeri sermaye, sosyal destek1
-
4.
Kültür ve sağlık inanışları/davranışları1
-
5.
Sosyal adalet ve refah1
-
6.
Sosyal yalıtılmışlık1
-
7.
Aidiyet, amaç ve anlam dünyası1
-
8.
Esneklik/dayanıklılık, belirsizlikleri/ikilemleri kucaklama1
-
9.
Güç ve denetim; kendisiyle ilgili süreçlere dahil olma/etki etme1
-
10.
Stres ve stresle başetme1
21.
Sağlık çalışanına yönelik şiddet
-
1.
Sağlık profesyonellerine yönelik şiddet1
-
2.
Sağlık hizmet sunumunun aksatılması/engellenmesi1
-
3.
Stajyer öğrencilere ve intörnlere yönelik şiddet1
22.
Sağlık hizmet sunum süreçlerinde çatışma/yıldırma (mobbing)
-
1.
Güç ilişkisi, kontrol, gücün paylaşımı1
-
2.
Ekip içi ve ekipler arası çatışma1
-
3.
Disiplinler ve meslekler arası çatışma1
-
4.
Kurumlar/birimler arası çatışma1
23.
Sağlık uygulamalarının öz eleştiri gerektiren yönleri
-
1.
Tıbbın sosyal kontrol aracına dönüştürülmesi, toplumsal mühendislik1
-
2.
Defansif tıp1
-
3.
Gündelik yaşamın tıbbileştirilmesi (medikalizasyon)1
-
4.
Sağlık ve sosyal yapılar, söylem toplulukları, bilgi-iktidar ilişkisi1
-
5.
Beden-zihin ikilemi ve indirgemeci yaklaşımlar1
-
6.
Sağlıklı yaşam alışkanlıklarının ticarileştirilmesi1
-
7.
Aşırı tıbbi uygulamalar1
-
8.
Geleneksel ve tamamlayıcı tıpta hatalı uygulamalar1
24.
Sağlık yönetimi
-
1.
Sağlık sistemleri1
-
2.
Sağlık politikaları1
-
3.
Sağlık ekonomisi1
-
4.
Sağlık örgütlerinin yönetimi1
-
5.
Küreselleşme ve sağlık politikaları/yönetimi1
-
6.
Sağlık göstergeleri, sürveyans, sağlıkta nitelik/kalite, sağlık hizmetlerinde/eğitimde sürekli gelişim1
-
7.
Hekim ödeme yöntemleri ve performansa dayalı sistem1
-
8.
Kapı tutuculuk ve basamaklı sağlık hizmetlerinin entegrasyonu1
-
9.
Toplum yönelimlilik, toplumsal hesap verebilirlik1
-
10.
Özelleştirme ve ilgili politikaların sağlığa etkisi1
-
11.
Çok paydaşlı sağlık yaklaşımı (tek sağlık, uluslararası sağlık tüzüğü, ulusal ve uluslararası sivil toplum kuruluşları)1
25.
Sağlıklılık durumları
-
1.
Beslenme1
-
2.
Fiziksel, zihinsel aktivite ve egzersiz1
-
3.
Sedanter yaşam1
-
4.
Sosyal yaşama katılım1
-
5.
Sağlığı geliştiren kamu politikaları1
-
6.
Sağlık göstergelerinin belirlenmesi ve kullanımı1
-
7.
Okul sağlığı1
-
8.
Anne ve çocuk sağlığı1
-
9.
Sağlık okur-yazarlığı1
-
10.
Sağlığın geliştirilmesi1
-
11.
Ağız-diş sağlığı1
-
12.
Bağışıklama1
-
13.
Seyahat sağlığı1
-
14.
Sağlıklı yaşamın ticarileştirilmesi1
-
15.
Toplumun sağlık sorunlarını ve sağlık hizmeti gereksinimi belirleme1
-
16.
Sağlık taramaları1
26.
Sağlıkta eşitsizlik
-
1.
Sağlık hizmetine erişimde eşitsizlik1
-
2.
Sağlık/Sağlıksızlık durumlarının toplumdaki dağılımlarından kaynaklanan eşitsizlik1
27.
Stres
-
1.
Gündelik yaşam yüklenmeleri1
-
2.
Majör yaşam olayları1
-
3.
İş ortamlarında stress1
-
4.
Stres yönetimi1
-
5.
Strese bağlı bedensel ve zihinsel yakınmalar1
28.
Şiddet
-
1.
Kadına yönelik şiddet1
-
2.
Çocuğa yönelik şiddet1
-
3.
Yaşlıya yönelik şiddet1
-
4.
Siber şiddet1
-
5.
İncinebilir gruplarda şiddet1
-
6.
Akran zorbalığı1
29.
Teknoloji ve sağlık etkileşimi
-
1.
Yapay zeka1
-
2.
Dijitalleşme, kişisel sağlık verileri ve büyük verinin yönetimi1
-
3.
Giyilebilir teknolojiler1
-
4.
Güncel tanı-tedavi araçları1
-
5.
Teknolojik iletişim araçları ve kanalları1
-
6.
Teknoloji bağımlılığı, teknolojinin yanlış ve kötüye kullanımı1
-
7.
Medya ve aşırı/gürültülü bilginin yönetimi1
-
8.
Online sağlık uygulamaları1
-
9.
İleri teknoloji kullanımı ve etik sorunlar1
30.
Tıbbi hatalar ve profesyonellik dışı davranışlar
-
1.
Malpraktis1
-
2.
Hasta ve hasta yakınlarına profesyonellik/etik dışı davranışlar1
-
3.
Sağlık ve eğitim süreçlerinde gücün kötüye kullanımı1
-
4.
Çıkar çatışmaları, kendi çıkarına kullanma1
-
5.
İletişim sorunları1
31.
Tıpta profesyonellik
-
1.
Toplumsal hesap verebilirlik1
-
2.
Dürüstlük, gizliliğe saygı, gerçeği söyleme, mahremiyete saygı1
-
3.
Mesleki değerler, mesleki kimlik gelişimi ve tarihsel perspektif, mesleki ve bireysel gelişime sürekli açık olma1
-
4.
Mesleki hakimiyet/örgütlülük/özerklik1
-
5.
Sağlığı ve mesleği savunma1
32.
Toplumsal cinsiyet temelli ayrımcılık
-
1.
Eğitime erişim ve eğitsel süreçlerde (tıp eğitimi dahil)1
-
2.
Organizasyonel ve yönetsel süreçler ile çalışma hayatında1
-
3.
Sağlık hizmetlerinde (talep, sunum, erişim vb)1
-
4.
Sosyalleşme ve toplumsal yaşama katılım süreçlerinde1
33.
Toplumsal ve kültürel çeşitlilik
-
1.
Sağlık algısı, davranışları ve uygulamalarında kültürel çeşitlilik1
-
2.
Kültürlerarası etkileşim ve sorunlar (iletişim, etik vb.)1
34.
Üreme sağlığı/Cinsel sağlık
-
1.
Sağlıklı cinsel yaşam ve danışmanlık1
-
2.
İstenmeyen gebelik/gebelikten korunma1
-
3.
Ergen gebeliği1
-
4.
Üreme sağlığı ve etik1
-
5.
Cinsel yolla bulaşan hastalıklar ve korunma yolları1
-
6.
Rıza1
-
7.
Cinsel saldırı1
35.
Yaşlılık
-
1.
Bakım alanın ve verenin yükü1
-
2.
Yaşlı ihmali ve istismarı1
-
3.
Multi-morbidite ve polifarmasi1
-
4.
Yaşlı sağlığının geliştirilmesi1
-
5.
İşlevselliğin sürdürülmesi1
-
6.
Kırılganlık1
-
7.
Yalnızlık ve sosyal destek gereksinimi1
-
8.
Otonomi1
format_list_bulleted
İçindekiler
- 1. Ayrımcılık, yanlılık, damgalama
- 2. Bağımlılık
- 3. Bilimsel araştırma yöntemleri ve etiği
- 4. Çalışma ve sağlık etkileşimi
- 5. Çevre ve sağlık etkileşimi
- 6. Çocuk ihmali ve istismarı
- 7. Göç
- 8. Hekim hasta etkileşiminde güçlükler
- 9. Hekimin iyilik hali
- 10. Hukuki ve etik durumlar
- 11. İnsan hakları ve sağlık
- 12. İşsizlik ve yoksulluk
- 13. Kazalar
- 14. Kronik/Bulaşıcı olmayan hastalıklar
- 15. Küresel iklim krizi
- 16. Küreselleşme ve sağlık
- 17. Olağandışı durumlar/afetler
- 18. Ölüm, ölmekte olan birey ve yas
- 19. Öncelikli/dezavantajlı gruplar
- 20. Psikolojik ve sosyal iyilik hali
- 21. Sağlık çalışanına yönelik şiddet
- 22. Sağlık hizmet sunum süreçlerinde çatışma/yıldırma (mobbing)
- 23. Sağlık uygulamalarının öz eleştiri gerektiren yönleri
- 24. Sağlık yönetimi
- 25. Sağlıklılık durumları
- 26. Sağlıkta eşitsizlik
- 27. Stres
- 28. Şiddet
- 29. Teknoloji ve sağlık etkileşimi
- 30. Tıbbi hatalar ve profesyonellik dışı davranışlar
- 31. Tıpta profesyonellik
- 32. Toplumsal cinsiyet temelli ayrımcılık
- 33. Toplumsal ve kültürel çeşitlilik
- 34. Üreme sağlığı/Cinsel sağlık
- 35. Yaşlılık